علائم «افسردگی فصلی» را بشناسید

دکتر فائزه تاتاری یکی از شایع‌ترین اختلالات خلقی را افسردگی فصلی دانست که ارتباط مستقیمی با شروع فصل جدید خصوصا فصل پاییز دارد و اظهار کرد: زمانی یک فرد را دارای افسردگی فصلی تلقی می‌کنیم که اختلالات خلقی را حداقل برای سه دوره(سه سال) تجربه کرده باشد و از این مدت حداقل دو سال پیاپی بوده باشد.

وی درباره علائم افسردگی فصلی نیز عنوان کرد: افرادی که برای این موضوع مراجعه می‌کنند معمولا اعلام می‌کنند که با تغییر فصل حال خوبی ندارند، اما به طور معمول افسردگی فصلی علائم مختلفی از جمله مختل شدن عملکرد، تنگی خُلق، نداشتن تحرک و بی‌انرژی بودن، لذت نبردن از کارهایی که افراد در گذشته دوست داشتند، احساس پوچی، نگاه منفی، تغییرات خواب، افزایش و یا کاهش وزن و… را به دنبال دارد.

به گفته این روانپزشک، گاهی افراد احساس خستگی و نداشتن انرژی را مدام تجربه می‌کنند، در حالیکه تمام آزمایش‌های آنها طبیعی است و همین امر موجب می‌شود گاهی حتی به پزشکان متخصص دیگر از جمله متخصص داخلی و… نیز مراجعه کنند.

تاتاری کاهش تمرکز، مشغول شدن فکر به وقایع گذشته و خودمقصرپنداری و… را نیز از دیگر علائم افسردگی فصلی برشمرد و تاکید کرد: افراد دارای افسردگی فصلی معمولا با تغییر فصل بهبود می‌یابند.

وی درباره چرایی شیوع این اختلال خلقی نیز خاطرنشان کرد: افسردگی فصلی به طور مستقیم با تغییرات ناشی از تابش نور خورشید که به دلیل تغییر فصل ایجاد می‌شود و به تبع آن تغییرات ملاتونین و هورمونی در بدن رخ می‌دهد، در ارتباط است.

این روانپزشک با بیان اینکه افسردگی فصلی نیز مانند سایر موارد افسردگی و اختلالات خلقی در زنان شیوع بیشتری دارد، اظهار کرد: البته در برخی منابع اعلام شده که چون زنان بیشتر برای درمان اختلالات خلقی به درمانگرها مراجعه می‌کنند، آمار بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند.

تاتاری سالمندان را از مهمترین گروه‌هایی عنوان کرد که بیشتر در معرض افسردگی فصلی هستند و یادآور شد: این افسردگی در کودکان و نوجوانان کمتر دیده می‌شود، اما معمولا در حدود ۵۰ درصد موارد افسردگی فصلی، قبل از ۴۰ سالگی یک دوره افسردگی رخ می‌دهد.

وی از راهکارهای موثر بر درمان افسردگی فصلی نیز یاد کرد و ادامه داد: نوردرمانی با ایجاد تابش‌های مشابه نور خورشید و تحریک ترشح ملاتونین به کنترل افسردگی فصلی کمک می‌کند. همچنین گاهی از درمان‌های محرومیت از خواب نیز برای درمان افسردگی فصلی استفاده می‌شود.

این روانپزشک اظهار کرد: افرادی که از افسردگی فصلی رنج می‌برند، باید زمان بیشتری – دو تا سه ساعت- از روز را در مواجهه با نور خورشید باشند.

وی ورزش و خصوصا یوگا، وقت گذراندن با دوستان، دیدن فیلم‌هایی که فرد به آنها علاقه دارد، گوش دادن به موسیقی شاد و … را نیز از جمله مواردی دانست که می‌تواند به بهبود افرادی که دچار افسردگی فصلی هستند کمک کند و گفت: در کنار همه این موارد درمان دارویی ملایم به کمک داروهای ضد افسردگی و خصوصا داروهایی که ترشح «سروتونین» را تحریک می‌کند نیز برای این افراد تجویز می‌شود.

تاتاری با بیان اینکه در حدود ۱۰ درصد موارد نیز ممکن است افسردگی فصلی آنقدر شدید باشد که افکار خودکشی سراغ فرد بیاید، افزود: در چنین مواردی حتما درمان‌های جدی و اورژانسی ضروری است.